UNDP Uzbekistan

Jamiyat butun miqyosda namoyon bo’layotgan xavfli iqlimga bog’liq hodisalarga ta’sirchandir. Iqlim o’zgarishi bilan bog’liq ekstremal hodisalarning ta’siri juda xilma-xil. Ularning ko’pi iqtisodiyotning asosiy sohalari, odamlar va atrof-muhit farovonligiga sezilarli darajadagi risklarni namoyon etadi, uzoq muddatli va murakkab oqibatlarga, odamlarning bosh panasini yo’qotishiga, suv va oziq-ovqat zahiralarining ifloslanishiga, odamlarning salomatligida muammolarga, ish joylarining yo’qotilishiga olib keladi.

O’zbekistonda kuzatilayotgan iqlimiy o’zgarishlar sharaoitida, xavfli tabiat hodisalarining takrorlanishining oshib borishi kishini havotirga soladi va iqlimiy xavflarni boshqarishning yanada mukammallashtirishini talab etadi. Iqlimga bog’liq ekstremal hodisalarning ta’sirini kamaytirish yo’nalishidagi har bir qadam, jamiyatning xavfsizligini oshirish va barqaror rivojlanishiga erishish yo’nqlishidagi qadamdir.

Markaziy Osiyo iqlimiy o’zgarishlarga bog’liq xavflarnin boshqarish dasturi (MO-IO’XB) iqlimiy xavflar darajasini kamaytirishga, moslashuvshanlik ko’nikmalarini oshirishga, oldindan xavf haqida ogohlantirish chora-tadbirlarini ishlab chiqishni rag’batlantirishga qaratilgandir, hamda dastur bu mintaqadagi iqlimiy hodisalarga qarshi barqarorlikni oshirishga xizmat qiluvchi uzoq muddatli investitsiyalarni jalb qilishga asos yaratadi. MO-IO’XB ikki miqiyosda amalga oshiriladi: milliy (5 ta milliy komponentni o’z ichiga oladi) va mintaqaviy miqyoslarda.

MO-IO’XB davlatlararo/mintaqaviy komponenti quyidagilarga qaratilgandi: (i) iqlimiy o’zgarishlarga bog’liq xavflarni boshqarish kadrlar potensialini kuchaytirish; (ii) butun jahon, davalatlararo va milliy miqyosdagi millliy rivojlanish jarayonlariiga iqlim o’zgarishiga aloqador xavflar va imkoniyatlarni hisobga olish maqsadida kirgizilgan o’zgarishlar natijasidagi bilim va ko’nikmalarni keng targ’ib qilish; (iii) Markaziy Osiyo muzliklarining erishi haqidagi bilimlar va xabardorlik darajasini oshirish.

Bu proekt O’zbekistonda iqlimiy xavflarni boshqarishga qaratilgan milliy komponentdir. Bu component iqlimga bo’gliq xavflarni kamaytirishga, iqlim o’zgarishiga moslashuvni boshlashga va iqlimiy xavflarni boshqarish jarayonlarini O’zbekistonning muhim strategiya va planlarini ishlab chiqishda itegratsiyallashtirish.Iqlim o’zgarishiga bog’liq tabiiy ofatlar vujudga kelishining xavfini kamaytirishni rag’batlantirish, hamda iqlimiy xavflarni boshqarish jarayonlarini O’zbekiston Respublikasi muhim strategiya va planlarini ishlab chiqishda itegratsiyallashuvini ta’minlash.• Iqlimiy o’zgarishlar sohasidagi iqlimiy xavlarga qarshi mukammal chora-tadbirlar ko’rish va imkoniyatlardan foydalinish maqsadida institutsional negis va texnik potensialni milliy, viloyat va mahalliy miqyosda kuchaytishish;
• Strategiya va qonunchilikni iqtisodiyotning muhim sohalari va geografik muhim hudidlarda iqlim o’zgarishiga aloqador barqarorlik masalarini hisobga olgan holda yaxshilash;
• Iqlimiy o’zgarishlar sohasidagi iqlimiy xavflarni boshqarishga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirishni qo’llab-quvvatlashga qaratilgan uzoq muddatli moliyalashtirishni muvofiqlashtirsh va ta’minlash mexanizmlarini ishlab chiqish;
• Iqtisodiyotning muhim sohalarida iqlimiy xavflarni boshqarishga doir chor-tadbirlarni amalga oshirish;
• Iqlim o’zgaruvshanligi va o’zgarishiga doir xavflarga bog’liq masalalarni milliy rivojlanish jarayonlariga milliy, viloyat va mahalliy miqyosda integratsiyalash yo’llari haqidagi bilimlarni keng targ’ib qilish.